HAN

Zoeken | Site-navigatie | Extra onderdelen (sidebar)

Vmbo: een wereld van verschil?

24 november 2010 door Carola

Carola is derdejaars student lerarenopleiding Engels

Ik ben nu al een tijdje bezig met mijn vervolgstage 2B, zoals de stage in het derdejaar mooi wordt genoemd. Ik geef nu les op een havo/vwo afdeling op een school in de buurt van Nijmegen. Ik heb mijn ‘eigen’ klasjes. Zo geef ik les aan vwo-3 klassen en tweetalig vwo én neem ik een kijkje bij het lesgeven op de havo bovenbouw. Ik word voor dit laatste niet opgeleid, maar het is leuk om te kijken of dit überhaupt iets voor me is. Ik kan het dit jaar dan ook niet laten om constant vergelijkingen te maken met mijn vorige stage. Mijn vorige stage was op een vmbo-locatie basis/kader in de bovenbouw. Een wereld van verschil als je het mij vraagt.

“Wat knap dat je voor het vmbo kiest…”
Toen ik vorig jaar stage ging lopen op het vmbo had ik met veel vragen en -soms vervelende- opmerkingen te maken. Vreemd genoeg vonden mensen het knáp dat ik voor het vmbo had gekozen. Als ik vroeg waarom vmbo hen dan zo vervelend leek, kreeg ik als antwoord dat die leerlingenik citeer- ‘zo moeilijk en ongehoorzaam zijn’. Toch roept die veronderstelling nog steeds weerstand bij me op, ook nu ik het verschil weet tussen havo/vwo en vmbo.

Nou wil ik allereerst uit de wereld helpen dat die leerlingen moeilijk zijn. Het is inderdaad een feit dat bij een lager onderwijsniveau meer emotionele en gedragsproblemen er voorkomen. Ter vergelijking: op het vmbo-basis heeft 19% van de leerlingen emotionele problemen en ongeveer 25% gedragsproblemen. Op het vwo is dit aantal minder, 12% heeft emotionele problemen en 7% gedragsproblemen (bron). Maar dit houdt niet weg dat je op het havo/vwo niet met deze problemen te maken krijgt. Mijn persoonlijke ervaring op het vmbo was dat die problemen helemaal niet de lessen overnamen. Het zijn gewone normale leerlingen. Nou wil ik niet zeggen dat de problemen genegeerd moeten worden. Wel vind ik dat men eens wat positiever over vmbo’ers mag zijn. Het is nog altijd 60% van de middelbare scholieren die dit onderwijs volgt. Ook zij kunnen een verschil maken.

“Ik kan het toch niet. “
Ik schrok enorm toen mijn stagebegeleider zei dat de leerlingen op het vmbo zo weinig zelfvertrouwen hebben. Dat ze vanaf de basisschool al horen of denken dat ze dom zijn, omdat ze havo/vwo niet aankunnen. Of dat ze lager ingeschat worden door bijvoorbeeld de cito-toets en daardoor een deel van hun talent verloren gaat. In mijn lessen zag ik deze onzekerheid –helaas- terug. Als de opdracht maar iets te hoog gegrepen was dan haakten de leerlingen af en gingen ze anderen afleiden. Deels was dit om hun onzekerheid te verbloemen. Als je de aandacht kan verplaatsen door expres de orde te verstoren dan is dat een goed alternatief, in plaats van toegeven dat je het niet snapt. Als leerlingen het antwoord op een klassikale vraag niet wisten dan bleef het soms akelig stil.

Daar tegenover staat dat leerlingen ontzettend veel vragen stelden als ze niet wisten wat ze moesten doen, hoe lang ze dat moesten doen, met wie ze dat moesten doen en zo kan ik nog wel even doorgaan. Structuur aanbrengen in de les is iets wat onmisbaar was. Ik was geneigd lange zinnen met veel voorbeelden te gebruiken in mijn uitleg, maar één duidelijke korte uitleg is wat ze fijn vonden.

“Waar heb ik dat Engels nou voor nodig?”
Wat me ook opviel is dat aandacht van medeleerlinge ofwel status, competitie-elementen en het invloed hebben op de lesstof erg belangrijk zijn bij de leerlingen. Spelletjes met een buurman werden goed ontvangen en zorgden voor een langere spanningsboog. Het mag wel duidelijk zijn dat op het vmbo die spanningsboog niet behoorlijk lang is. Natuurlijk is dit afhankelijk van de leeftijd en welk niveau binnen het vmbo, maar een langere periode luisteren is sowieso lastig. Liever zijn ze bézig! Engels is stom, mijn ouders kunnen het toch ook niet? Waarom zou ik het dan nodig moeten hebben?

De leerlingen verlangen duidelijkheid, eigenlijk net zoals iedereen. Geef je die duidelijkheid niet, dan kan je rekenen op chaos. Geef ze een vinger en ze villen je levend.

Ik mis het vmbo…
Ondanks dat deze taken voor een docent redelijk vermoeiend kunnen zijn, mis ik het lesgeven op het vmbo eigenlijk wel een beetje. Ik mis het onverwachte, het spel met de leerlingen. Ik mis de spontaniteit van de leerlingen, de persoonlijke band die bepalend is voor je lessen. Het is heerlijk als je lessen gewoon goed verlopen, maar het is nog fijner als een les goed gaat nadat je er extra hard voor hebt moeten werken. Op het vmbo kan je, hoe cliché het ook klinkt, echt het verschil maken. Je kan bepalen of iemand doorstroomt naar een hoger niveau of als rolmodel dienen. Daarvoor moet je wel eerst hard knokken en echt het alfamannetje of –vrouwtje durven zijn.

Meer lezen: generatie Einstein en het vmbo

Meer informatie over de lerarenopleiding Engels

Reacties

6 Reacties to “Vmbo: een wereld van verschil?”

avatar Tamara Wijnstekers schreef:

Wat een leuke blog weer! Blijf je passie volgen. Vind het mooi dat je zegt dat het fijn is als je les goed gaat, maar dat het nog fijner is als een les goed gaat nadat je er extra hard voor hebt moeten werken.

Succes nog met je stage!

avatar Marijn schreef:

Hey Carola!

Mooie blog hoor! Je schrijft fijn en je inhoud is helemaal waar. Ondanks dat ik het soms er lastig vind les te geven op het vmbo (kader), om het niveau en de opmerkingen van de leerlingen, het is toch ook wel ontzettend leuk en gezellig. Veel opmerkingen die ze eruit flappen zijn toch erg komisch en vaak moet ik mijn best doen niet te veel te lachen. Veel leerlingen lopen zichzelf ook in de weg en zijn inderdaad onzeker, het is als docent een uitdaging hier wat aan te doen! Veel succes verder! En dank je wel voor je blog, het is fijn om ervaringen van iemand anders te lezen!

avatar Mirna schreef:

Wooow, ik vind dit zo’n goede blog!

Heel grappig hoe je kijkt naar de VMBO-studenten. Ik was er zelf namelijk ook een. Ik heb me weten op te klimmen naar het HBO. MAar tot voor kort dacht ik ook ‘dom’ te zijn. Dus ik herken mij helemaal in hoe jij een VMBO student omschrijft.
En dan die akelige stiltes, ook heel bekend.
Ik hoop dat jij jouw leerlingen heb weten te motiveren als mijn Engels docent toendertijd. Met haar aangeleerde kennis ga ik nu naar Amerika tijdens mijn minor!
super blog!

avatar Carola schreef:

@Tamara: Goed om te horen, insgelijks ;-). Dat is uiteindelijk het meest bevredigende gevoel en die lessen blijven je ook echt bij.

@ Marijn: leuk dat je reageert! Het is zeker een uitdaging, maar gelukkig zie je ook de leuke en energieke kant van ze!

@Mirna: Wat ontzettend leuk om te horen! Ik ben blij dat je iemand hebt gehad die je heeft gemotiveerd door te groeien. Ik denk dat veel talent echt wordt verspild door chaos in de lessen, dat gebrek aan zelfvertrouwen én sommige docenten die dit nog even lekker (misschien onbewust) versterken. Ooit hoop ik ook zo’n iemand te zijn die hen kan inspireren :). En top dat je nu op het hbo zit, mijn vriend is van basis/kader metaal naar mbo niveau 2 naar de MER gegaan, dus onmogelijk is het zeker niet! Fijn dat ook jij dat nog even benadrukt. Succes in Amerika (ik volg je al!)

avatar Laura schreef:

Hoi,
Ik zit nu in 3vmbo en doe volgend jaar eindexamen. Ik heb echt nog geen idee wat ik wil worden, heeft iemand een idee voor mij?
Wat ik leuk vind:
-met mensen/kinderen werken
-in de zorg (mensen beter maken)
-huizen inrichten

Help me please!

avatar Laura schreef:

Hoi,
Ik zit nu in 3vmbo en doe volgend jaar eindexamen. Ik heb echt nog geen idee wat ik wil worden, heeft iemand een idee voor mij?
Wat ik leuk vind:
-met mensen/kinderen werken
-in de zorg (mensen beter maken)
-huizen inrichten

Help me please!