Een betere wereld begint bij de ambtenaar?
‘Je kunt burgers niet domweg het geld geven en denken dat het goed komt.’ Wat als een gesprek startte over de mogelijkheden van Welzijn Nieuwe Stijl, mondde al snel uit in een verhitte discussie. ‘Burgers handelen niet vanuit het algemene belang, maar enkel wat voor henzelf het beste is.’ Aan het woord is een ambtenaar van een willekeurige gemeente. Deze discussie legde feilloos de wortels bloot van de terughoudendheid van ambtenaren om burgers daadwerkelijk in hun kracht te zetten.
‘Waarom kunnen burgers niet zelf bepalen waar ze gelden inzetten? De gelden die wij nu rondpompen tussen tal van organisaties!’ ‘Omdat ze het speelveld niet kunnen overzien én omdat wij dan geen greep meer hebben op wat er met al die subsidies gebeurt. Dat gaat nooit gebeuren!’
‘Maar dat lijkt me tegenstrijdig. Aan de ene kant zetten wij burgers weer in hun kracht. Maar tezelfdertijd vertrouwen we ze niet de zelfstandigheid en mondigheid toe om over hun wijk, hun leven eigen keuzes te maken.’
De discussie wakkerde verder aan. Op het scherpst van de snede kruisten de degens steeds meer met staccato bewegingen. ‘Dus omdat jij de centen hebt, bepaal jij wat er gebeurt?’ ‘Ja, wie anders?’ ‘Da’s wel erg traditioneel en conservatief.’ ‘Kan zijn, maar als het aan jou ligt, smijten we het geld over de balk.’ ‘Onzin, ik denk dat we van onze alwetendheid af moeten en burgers écht in hun kracht moeten zetten.’
Uiteraard eindigde deze discussie onbeslist. Voor dit weblog is dat verder ook niet interessant. Zoals gezegd leverde het gesprek een paar belangrijke inzichten op. Beheersmatigheid, controledrift, klassieke sturingsopvattingen en onvoldoende vertrouwen in burgers. De grootste belemmeringen om burgers in hun kracht te zetten liggen misschien wel bij onszelf, de ambtenaren. Wij moeten de burgers op waarde schatten, en de weg vrijmaken voor nieuwe initiatieven zoals bijvoorbeeld zelfbestuur van buurthuizen. Welzijn Nieuwe Stijl met haar acht bakens begint bij de ambtenaren die ermee belast zijn. Maar wat te denken van wethouders en gemeenteraden. Hun rol is in dit weblog onderbelicht gebleven. Misschien voelt iemand zich geroepen om hierover een opiniërend weblog te schrijven.
Zelf raak ik er steeds meer van overtuigd dat Welzijn Nieuwe Stijl pas echt succesvol kan zijn als we bewoners van wijken en buurten volstrekt gelijkwaardig behandelen, niet alleen in woorden maar juist in daden.
