Alle berichten over ‘Project Ondersteuning van Naasten’

Het Erasmus MC, Kennemer Gasthuis en Ziekenhuis Gelderse Vallei werken samen met het lectoraat aan het verbeteren van de opvang en begeleiding van familie en andere naasten op de IC. Ieder ziekenhuis voert hiervoor een eigen project uit, maar de ziekenhuizen wisselen onderling uit hoe zij dit aanpakken en met welke resultaten. Daarvoor komen de projectleiders regelmatig bij elkaar.

De projectleiders zijn IC-verpleegkundigen. Maar ook andere disciplines zijn betrokken bij de zorg voor naasten. Daarom vindt op 29-9-2011 in Utrecht een bijeenkomst plaats waarin de maatschappelijk werkers, geestelijk verzorgers en psychologen van de drie ziekenhuizen elkaar treffen. Zij wisselen met elkaar uit hoe zij tegemoet komen aan de behoeften van naasten, welke verschillen er zijn tussen de disciplines en tussen de ziekenhuizen en wat zij van elkaar kunnen leren. Tijdens het Invitational Conference van het lectoraat op 16 november a.s. vertellen wij graag meer over deze bijzondere samenwerking. Houd ons weblog in de gaten voor de uitnodiging!

Deel dit artikel

Het lectoraat ontwikkelt samen met het Erasmus MC, het Kennemer Gasthuis en ziekenhuis de Gelderse Vallei een Consumer Quality Index (CQI) om de ervaringen van familie en andere naasten met de opvang en begeleiding op de Intensive Care te kunnen meten. In de CQI worden vragen opgenomen over bijvoorbeeld de wijze waarop familieleden op de IC ontvangen werden, hoe ze geinformeerd zijn, hoe ze de communicatie met hulpverleners hebben ervaren, hoe ze bejegend werden, hoe ze de organisatie en werkwijze op de IC hebben ervaren en welke steun ze hebben ontvangen.

De CQI wordt in eerste instantie in de genoemde drie ziekenhuizen afgenomen. In een latere fase kunnen andere ziekenhuizen aansluiten. Belangstellenden kunnen contact opnemen met Lisbeth.Verharen@han.nl

Deel dit artikel

Het Erasmus MC, Kennemer Gasthuis, Ziekenhuis Gelderse Vallei en het lectoraat zijn samen een project gestart voor het verbeteren van de begeleiding van familie op de Intensive Care. Voor dit project krijgen we een subsidie van RAAK Publiek.

Ieder ziekenhuis heeft een multidisciplinaire projectgroep ingericht van artsen, verpleegkundigen, maatschappeljk werkers, geestelijk verzorgers en psychologen. Samen stellen zij de verbeterdoelen op voor de begeleiding van familie in het eigen ziekenhuis. De projectleiders van de drie ziekenhuizen vormen samen met een onderzoeker van het lectoraat een programmaberaad. Daarin wisselen zij kennis en ervaring uit, met de bedoeling van elkaar te leren. 

Het lectoraat ontwikkelt een Consumer Quality Index (CQI) om na implemetatie van het nieuwe familiebeleid de tevredenheid van familie hierover te kunnen meten.

Deel dit artikel

In een samenwerkingsproject van de Universiteit van Amsterdam, de Stichting Pharos en het NIVEL, is communicatie en besluitvorming in de palliatieve zorg voor Turkse en Marokkaanse patiënten in kaart gebracht (de Graaff e.a., 2010). Een van de conclusies is dat het heel belangrijk is verbinding te maken met de patiënt én met zijn familie. Volgens de onderzoekers moeten de zorgverleners los komen van het ‘Nederlandse’ idee van één op één communicatie met een patiënt en rekening houden met de rol van de familie. Dit lijkt mij ook een wijs advies voor de zorg aan autochtone patiënten. De meeste patiënten zijn verbonden met anderen. Een ernstige ziekte of een ongeval heeft ook consequenties voor deze naasten (Morse & Johnson, 1991). Bovendien spelen de naasten een belangrijke rol in het herstel van de patiënt. Zij kunnen de patiënt cognitief, sociaal, emotioneel en praktisch bijstaan (Verharen, 2010). Informatie over de ziekte en de prognose en besluiten over de behandeling gaan niet alleen de patiënt aan, maar ook de naasten. Als zij hier samen bij betrokken worden, kunnen zij vervolgens ook beter samen hierin hun weg vinden.

Literatuur:

Graaff, F.M. de; Francke, A.L.; Muijsenbergh, M.E.T.C. van den; Geest, S. van der (2010) Communicatie en besluitvorming in de palliatieve zorg voor Turkse en Marokkaanse patiënten met kanker. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam, Spinhuis. 

Morse, J. & Johnson, J.L. (1991) The Illness experiencemodel. Dimensions of suffering. Newbury Park: Sage Publications

Verharen, L. (2010) Psychosociale hulpverlening voor naasten van traumapatiënten. Doorbreken van de cirkel van verdriet. Proefschrift Universiteit voor Humanistiek. Houten: Bohn Stafleu van Loghum

Deel dit artikel

“Humane zorg is er op gericht dat patienten én naasten het besef en gevoel krijgen dat zij er toe doen”. Dat schrijft Lisbeth Verharen in haar proefschrift  over hulp aan naasten van traumapatienten, dat zij 16 september in Utrecht zal verdedigen.  De menselijke kant van de zorgverlening wordt benadrukt.  Zorg aan patienten én naasten is nodig, zo liet ook Sofie Verhaeghe zien in haar onderzoek naar het functioneren van familie van comapatienten ( Journal Clinical Nursing 2010,19,574-582). Ook andere  recente publicaties houden een pleidooi  om patienten en hun naasten werkelijk te zien staan, om hen als mens te erkennen.  Een aanbeveling is het boek “Iemand zien staan” van Annelies van Heijst (2009). Even lezenswaardig is het boek van Gonny ten Haaft  “Dokter is ziek” (2010) met aangrijpende verhalen van patienten die zich niet gezien voelden. Professionals handelen nog te vaak vanuit hun routine, en niet vanuit het perspectief van de patient.  Toenemende technologisering en economisering van de zorg mag de menselijke kant niet verdringen. Daarvoor moet blijvende aandacht zijn. Tijdens onze Invitational Conference op 14 oktober komen we op dit thema terug.

Deel dit artikel

Tijdens het symposium van het lectoraat presenteerde ik in een workshop de resultaten van het onderzoek naar de baat die naasten van traumapatiënten ervaren aan de psychosociale hulpverlening door maatschappelijk werkers. In het onderzoek bleek dat naasten gebaat zijn bij de hulp die bestaat uit een combinatie van ondersteuning, hulp bij het leren omgaan met de situatie en de gevolgen daarvan, hulp bij praktische problemen en hulp bij communicatieproblemen met het behandelteam.

In de workshop bespraken de deelnemers met elkaar wat er nodig is om in de traumazorg de opvang en begeleiding van naasten te verbeteren. Het was een levendige en betrokken discussie. Verpleegkundigen gaven aan niet altijd te weten wat maatschappelijk werk naasten te bieden heeft. De resultaten van het onderzoek geven inzicht daarin. Maatschappelijk werkers kunnen deze gebruiken om hun werk te profileren in bijvoorbeeld klinische lessen. Maar mijn belangrijkste conclusie van de middag is dat verpleegkundigen en maatschappelijk werkers met elkaar in gesprek moeten komen en blijven. In de workshop ontstond namelijk een constructieve uitwisseling over het gezamenlijk verbeteren van de praktijk. In de dialoog vonden zij elkaar in de zorg die zij hebben om naasten.  Voor goede opvang en begeleiding van naasten is het van belang dat verpleegkundigen en maatschappelijk werkers elkaar weten te vinden.

Deel dit artikel

Bij welke vormen van ondersteuning door medisch maatschappelijk werkers zijn naasten van traumapatiënten gebaat?

Het lectoraat doet daar op dit moment onderzoek naar bij het VUmc Amsterdam, het St Elisabeth ziekenhuis in Tilburg en de UMC’s in Groningen, Leiden en Utrecht. Naasten worden na afronding van de hulpverlening aan de hand van een gestandaardiseerde vragenlijst telefonisch geïnterviewd over de behoeften die zij hadden, de ondersteuning die maatschappelijk werk hen heeft geboden, wat zij vonden van de benadering van de maatschappelijk werker en wat de hulp hen heeft opgeleverd. Resultaten van het onderzoek zullen in het najaar van 2009 bekend zijn.
Informatie over het onderzoek: Lisbeth.Verharen@han.nl

Deel dit artikel

Voor de onderzoekslijn “De ondersteuning van naasten van traumapatiënten” interviewde ik familieleden over hun ervaringen in het ziekenhuis. Zij vertelden uitvoerig wat zij hebben meegemaakt, wat ze waardeerden, wat ze misten en hoe zij er op terugkijken. Hun verhalen vormen het uitgangspunt voor de workshop “De familie aan het woord” tijdens het lustrumsymposium van het lectoraat op 23 oktober a.s.
In deze workshop komen de naasten aan het woord via citaten uit de interviews waarin zij iets zeggen over de communicatie met verschillende professionals in het ziekenhuis. Reflectie daarop biedt aanknopingspunten voor het verbeteren van de communicatie tussen naasten en professionals. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de resultaten van het onderzoek (Verharen 2008a, 2008b), het proefschrift van Sophie Verhaeghe (2007) over de beleving van familieleden en de richtlijn familiesteun van de Task Force van het American College of Critical Care Medicine (Davidson, 2007).
Ik nodig u van harte uit aan deze workshop deel te nemen.

- Davidson J.E. e.a. (2007) Clinical practice guidelines for support of the family in the patient-centered intensive care unit: American College of Critical Care Medicine Task Force 2004-2005. Criticical Care Medicine. Vol. 35, no. 2, Lippincott Williams & Wilkins
- Verhaeghe, S. (2007) De confrontatie met traumatisch coma. Een onderzoek naar de beleving van familieleden. Proefschrift, Universiteit Gent.
- Verharen, L. (2008a) Behoefte aan psychosociale hulpverlening in de traumazorg. Artikel geaccepteerd door TVZ, publicatie eind 2008 / begin 2009.
- Verharen, L. (2008b, artikel in voorbereiding) Psychosociale hulpverlening aan naasten van traumapatiënten.

Deel dit artikel